Naast mensen en dieren is het open landschap voor VoorWaards een pijler die de Hoeksche Waard zo uniek maakt en gekoesterd moet worden. Als lokale beweging begrijpen én doen wij dat. De beschrijving in het gedicht van Marsman ‘Herinnering aan Holland’ lijkt aan ons landschap te zijn ontleend. Wij zijn een Nationaal Landschap. Het rijke groen, dooraderd en omsloten door het levendige blauw, in een lappendeken van dijkwegen, weidse polders en in harmonie met onze dieren, zijn ons levende erfgoed. Het Hoeksche landschap is door hard werken door onze voorouders uit het water gewonnen en na de St. Elisabethsvloed van 1421 teruggewonnen. Ons Nationaal Landschap is iets waar wij trots op zijn. Wij willen de beschermde status terug. De rust en de ruimte – onze eigen Waardse ‘R&R’ – die je ervaart als je het eiland oprijdt vanuit de drukke Randstad zijn daarin de kernkwaliteiten. Dit alles koesteren wij en geven wij door.
100.000 nieuwe bomen
Onze natuur is een belangrijke bron van ons geluk. Tegelijkertijd is de natuur kwetsbaar. Het landschap is steeds meer een wingebied voor menselijke exploitatie geworden, waarin het belang voor het landschap en al wat daarin leeft te lang geen plek heeft gekregen. De aarde is niet onuitputtelijk. De balans herstellen heeft prioriteit, zodat ons leven en werken hand in hand gaan met natuur en biodiversiteit. In feite lenen wij het land van onze kinderen. We moeten een inhaalslag maken. Daarom willen wij, in samenspraak met de provincie, de komende tien jaar 100.000 bomen planten. Wij willen de stiltegebieden versterken en overlast terugdringen door handhaving. Schone lucht, schone aarde en schoon water wordt de norm. Alleen bedrijvigheid die daarin past is welkom in de Hoeksche Waard. In dat kader willen wij ook actieve voorlichting geven over hout stoken, omdat dit slecht is voor de gezondheid. Er is voldoende ruimte om te leven, te wonen en te werken als wij ervoor kiezen om dat samen te brengen op plaatsen waar al bebouwing is. Daarmee ontzien wij de kwetsbare natuur en houden wij het landschap open. Hoogbouw past hier niet en wijzen we af en alleen VoorWaards heeft dat in de raad ook duidelijk uitgesproken. Ook buitendijks bouwen of bouwen in het open landschap wijzen we af. Het is niet nodig en onnodig duur, omdat er veel nieuwe infrastructuur op en onder de grond voor moeten worden aangelegd.
De natuur versterken en toegankelijk maken
Toerisme en recreatie zijn welkome kansen voor inwoners en bezoekers. Het is heerlijk om ontspannen te wandelen en vogels te spotten in bijvoorbeeld de Oeverlanden, de Oosterse Bekade Gorzen en de Korendijkse Slikken. Tiengemeten mogen wij natuurlijk ook niet vergeten. De grazende damherten in de Ambachtsheerlijkheid zijn een mooie verschijning. Onze stiltegebieden zoals het Oudeland van Strijen en Groot Koninkrijk zijn unieke plekken, maar die worden steeds schaarser. Waar stilte hoort te zijn, moet stilte gewaarborgd blijven. Wij zoeken nadrukkelijk een balans met de leefbaarheid voor inwoners en ons kostbare groen, blauw en het leven. Niet alles hoeft altijd en overal. Het landschap is vooral gebaat bij zo min mogelijk menselijke bemoeienis. Toch zien wij mogelijkheden om het landschap te versterken en ervan te genieten. Wij denken aan nieuwe geluksmomenten in de natuur: bankjes, bloemen en watertappunten langs fiets- en wandelroutes. Bermen die barsten van het leven, door minder vaak te maaien en inheemse wilde bloemen en struiken te planten. Niet alleen de insecten worden daar vrolijk van, maar mensen ook. Aan bomenkap worden strenge voorwaarden gesteld. Als er dan toch een boom moet worden gekapt, dan worden er twee voor teruggeplant. De bomen en bossen zijn onze groene longen en breiden wij uit, ook door de aanleg van nieuwe bosgebieden. Daarmee verminderen wij ook de CO2 uitstoot in de Hoeksche Waard. De straatverlichting bij voet- en fietspaden is ‘slim’ en springt aan zodra mensen passeren. Daarnaast is de straatverlichting in bepaalde lichttinten, die nachtdieren en planten minder verstoren.
Voor het klimaat
De leefbaarheid van de aarde wordt ernstig bedreigd door de schade die de mens aanricht aan bodem, lucht, water en natuur. Volgens de VN en het KNMI zijn extreme zomerse buien, valwinden, een stijgende zeespiegel, meer droogte en hittestress blijvende gevaren door de klimaatverandering. Het gaat niet alleen om de opwarming van de aarde. Ons gebied met laagliggende polders, en omsloten door water, ligt in de frontlinie van deze gevaren. Wij weten allemaal dat niets doen geen optie is en wij moeten ons nu voorbereiden op toekomstige problemen en waar mogelijk moeten we dit voorkomen. Dit probleem speelt wereldwijd, maar ook wij kunnen niet achterblijven. Om de voetafdruk te verkleinen moeten grote veranderingen plaatsvinden, zoals het verduurzamen van processen, gedragsverandering en het repareren of herstellen van natuur. De jongere generatie betrekken wij bij het nadenken over de oplossingen. Zo willen wij festivals en andere feesten verduurzamen. Denk aan minder schade aan bermen en groen door minder en beter geplaatste tijdelijke voorzieningen, verplicht gebruik van bekers met statiegeld, lokale inkoop, digitale communicatie (geen papieren boekjes of tickets), afvalscheiding en watertappunten waar je je eigen flesje kan bijvullen. De Hoeksche Waard moet in 2040 van het gas af kunnen. Dat is ook beter voor de portemonnee.
In dat kader zijn wij ook voorstander voor een verbod op fossiele reclames in de openbare ruimte. Dat betekent dat wij – net als andere gemeenten – in bijvoorbeeld bushokjes, geen reclames toestaan voor vliegvakanties, grijze stroomcontracten of auto’s met een fossiele motor. Mensen maken hun eigen keuze, maar promotie in de openbare ruimte hoeft daar niet bij te horen. Wij willen dat de gemeente het goede voorbeeld geeft: het is immers code rood voor het klimaat. De gemeente moet voor meer laadpunten voor auto en fiets zorgen, eventueel gecombineerd met zonnepanelen boven parkeerterreinen. Wij doen mee aan Earth Day om het besef van lichtvervuiling en verspilling te vergroten. Wij spreken organisaties aan die ‘s nachts onnodig licht laten branden.
Duurzame opwekking
Wij zijn voorstander van groene energie uit wind, zon en water als daar draagvlak voor is. We moeten als Nederland onafhankelijker worden in onze energievoorziening. Zon op het dak heeft altijd de voorkeur en stimuleren wij waar het kan. Zonnevelden zijn immers schadelijk voor de planten en dieren in het land. Inwonersparticipatie gaat wat ons betreft niet alleen over speeltuinen en stoeptegels, maar ook over de locaties voor duurzame opwekking. Over windmolens is veel te doen geweest. Bij de keuze voor de locaties hadden inwoners vooraf betrokken moeten worden en mee kunnen besluiten. Op dit moment zien we geen ruimte voor meer windparken. Een deel van de opbrengsten van bestaande parken moet ten gunste komen van de gemeenschap. Windpark Oude Mol bij Strijensas is een mooi voorbeeld van hoe draagvlak en opbrengsten voor de gemeenschap hand in hand gaan met het realiseren van duurzame doelen. Netcongestie en teruglevering. Het stroomnet zit in drie provincies al vol en ook in de Hoeksche Waard zijn er problemen. De landelijke overheid heeft door traag en wisselend beleid bezitters van zonnepanelen met toekomstige terugleverkosten opgezadeld. VoorWaards is voorstander van energiecoöperaties, dat zijn samenwerkingen van bedrijven of wijken die energieverbruik en opwek onderling afstemmen. Zo kunnen ze van elkaars opwekking profiteren en zo de kans op netcongestie en verstoringen verkleinen. Ook de kosten worden dan lager.
Klimaatadaptieve bebouwing
Wij willen als enige in de gemeenteraad niet buitendijks bouwen en niet in risicovolle polders, omdat de kans op overstroming daar groter is. Nieuwbouw is gasloos en energieneutraal of -leverend en er wordt rekening gehouden met optimale bezonning ten behoeve van zonnepanelen. De wijken en dorpscentra hebben klimaatadaptieve bebouwing, dat betekent minder tegels en meer groen. Wij blijven inwoners stimuleren om ook zelf meer groen in hun tuinen te planten. Een jaarlijkse gemeentelijke vermelding van de meest insectenvriendelijke tuin of wijk kan helpen als aanmoediging. Bestaande en nieuwe wijken zullen wij vergroenen. Stikstof en fijnstof Stikstof en fijnstof zijn onzichtbare ziekmakers die langdurige en ernstige gezondheidsschade kunnen opleveren. Vooral mensen met longaandoeningen hebben hier last van. We hebben veel last van de vervuiling van Rijnmond, Dordrecht en Moerdijk. De Nederlandse normen zijn van 2015 en sterk verouderd. VoorWaards wil dat de WHO-normen van het Schone Luchtakkoord uit 2020 worden gehanteerd. We zitten nu al op het dubbele van wat daarin is toegestaan. Bedrijvigheid die deze normen verder verhogen laten we niet toe. Waar het kan stimuleren we verplaatsing van vervuilende bedrijvigheid. Betonrecycling in de Hoeksche Waard wijzen we dus af.
Uitstoot en vervuiling
Het gebruik van kunstmest, illegaal lozen en intensieve veeteelt zijn de grootste veroorzakers van de overschrijding van stikstofuitstoot. Dit heeft grote gevolgen voor de biodiversiteit. Ook het gebruik van pesticiden en glyfosaat hebben een negatieve invloed op de gezondheid. Ziekten als Parkinson worden in verband gebracht met deze middelen. Wij willen dat het gebruik van dat soort gif niet is toegestaan op landbouwgrond langs de woonwijken en hebben het college hierover bevraagd. Er zijn veel mogelijkheden om op natuurvriendelijke manier gunstige en gezonde opbrengsten van een akker te realiseren. Wij denken mee met de boeren, moedigen biologische en natuurverantwoorde landbouw en veehouderij aan en stimuleren het gebruik van natuurvriendelijke alternatieven voor pesticiden. VoorWaards is een voorstander van regeneratieve landbouw, waarbij de biodiversiteit toeneemt en de bodem CO2 opneemt. Dit draagt bij tot het herstel van de natuur. Wij ondersteunen de landbouwproductie om verder te verduurzamen, met kennis en geld. De Hoeksche Waard kan de meest natuurvriendelijke en duurzame landbouwgemeente worden van Nederland.
Oppervlaktewater en PFAS
De kwaliteit van het oppervlaktewater komt in gevaar door vervuiling, vooral door industrie en landbouw. PFAS is de verzamelnaam voor meer dan 6000 chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Deze stoffen zijn niet afbreekbaar, dus kunnen niet verwijderd worden, maar ze zijn wel kankerverwekkend. De vervuiling van de bodem en het water door PFAS baart ons grote zorgen. Het is al aangetroffen in o.a. Puttershoek en Goudswaard, dus moestuinen dienen grondig te worden onderzocht en afgegraven. Inmiddels weten we dat wordt afgeraden om eieren van hobbykippen te eten en ook in het water zit PFAS. De Omgevingsdienst raadt daarom consumptie van zelfgevangen vis af. Wij hebben het college meerdere keren gevraagd om ons drinkwater te controleren op PFAS, omdat Evides hiervoor waarschuwde, maar het college wil dit niet doen. Wij gaan dit wél doen.
Daarnaast willen wij:
- Actief en regelmatig informatie delen over de toestand van ons water, aarde en lucht.
- Een onderzoek doen naar de mogelijkheid van het verplicht installeren van zonnepanelen op daken van de bedrijven in bedrijventerreinen en het vergroten van energiecoöperaties.
- Recycling stimuleren en plastic reduceren Verbeteren van afvalscheiding en terugwinnen van grondstoffen.
- We onderzoeken de mogelijkheden om PFAS terug te dringen en vervuilde bodem te reinigen.
- We monitoren de kwaliteit van oppervlakte- en drinkwater, de lucht en de aarde en pakken de bronnen van verontreiniging aan.
- Wij plaatsen fruitbomen, bijvoorbeeld kersen en noten in woonwijken.
